Lulek czarny

Reynevan tymczasem też odzyskał rezon. Zdążył wywęszyć co trzeba w parze z bulgocącego kociołka i przyjrzeć się pękom ziół, tych suszonych i tych świeżych.
— Urodzie i bystrości pań — wyprostował się, trochę butnie, ale świadom, że błyśnie — dorównuje skromność. Bo pewien jestem, że liczni przychodzą tu goście i nie tylko po usługi medyczne. Widzę przecie biały dyptam, a tam cóż, jeśli nie „kolczasty chlebek\”, czyli bieluń, datura? A tam ckliwica, tam znowu bożybyt, ziele wyroczni. A tu, proszę, lulek czarny, herba Apollinaris, i ciemiernik, Helleborus, oba wywołujące wieszcze wizje. A na wróżby i wieszczby jest popyt, wszak się nie mylę? — Andrzej Sapkowski, Narrenturm.

Trująca roślina znana także z historii kultury.

Lulek czarny, czyli hyoscyamus niger znany był w starożytności również jako pythanion, czyli smocze ziele oraz apollinaris, czyli ziele Apollina. Lulek czarny występuje także pod mianem szaleju.

Ta trująca roślina o żółtych kwiatach przyciągała uwagę swoim pięknym wyglądem.

Obie w nazwy nadane lulkowi czarnemu przez starożytnych Greków — apollinaris oraz pythanion — łączą go z wyrocznią delficką. Opary z suszonych ziół lulka czarnego wdychały tamtejsze kapłanki pełniące rolę wyroczni. Już w starożytności znano oszałamiające i zabójcze właściwości lulka czarnego. Przez lekarzy stosowany był w niewielkich ilościach do uśmierzania bólu. Uważano go za roślinę powodującą szaleństwo. Wreszcie stosowano go jako truciznę. Z czasem odkryto, że kiedy przyswajany jest przez skórę ryzyko zatrucia jest mniejsze.

W średniowieczu wraz z [intlink id=\”tojad\” type=\”page\”]tojadem[/intlink] i [intlink id=\”belladonna\” type=\”page\”]belladonną[/intlink] wchodził w skład maści czarownic. Powodował uczucie lekkości, a kiedy wprowadzał w głęboki sen także halucynacje. Używano go również jako składnika eliksirów miłości. Słynną trucicielką używającą lulka czarnego była La Voisin, czyli Catherine Deshayes, działająca we Francji na dworze Ludwika XIV, Króla Słońce.

Literatura

  1. Mann J., Zbrodnia, magia i medycyna, Toruń 1996.
  2. Páez A. M., Historia trucizny, Warszawa 2015.
  3. Callejo J., Historia czarów i czarownic, Warszawa 2011.

Grafika

  1. Hyoscyamus niger: flowering branch, [w:] Wickes F. H.; Lloyd U.J., King’s American Dispensatory, 1898.