Jodła

Szaman zaintonował pieśń. Wzięli się za ręce i zaczęli pląsać wokół kamiennego pala ozdobionego krowią czaszką. Ktoś w kącie wybijał melodię na bębenku. Po ścianach skakały dziwaczne cienie. Przerwa. Stary rozdał kijki z nadzianymi kawałkami wędzonego mięsa. Przegryźli. Następnie poprzebierane dziewczyny udekorowały ściany gałęźmi jodły.
– Andrzej Pilipiuk, Homo Bimbrownikus

W wierzeniach drzewo magiczne.

Jodła bierze swoje miano od indoeuropejskiego rdzenia – edh oznaczającego ostrość.

W mitologii greckiej w jodłę obraca się nimfa Elate, którą próbował zgwałcić bożek Pan. Ten ostatni splata z jodłowych gałęzi wieniec, który odtąd noszony przez niego na głowie, staje się jego atrybutem. Z jodły sporządzony był koń trojański oraz drewniana krowa skonstruowana przez Dedala dla Pazyfae. Z kolei dla Rzymian jodła była drzewem wróżebnym. Czytano przyszłość z szumu jej gałęzi.

Kadr z filmu Harry Potter i Insygnia Śmierci cz. 2
Kadr z filmu Harry Potter i Insygnia Śmierci cz. 2

Dla Słowian jodła była drzewem noworocznym. Na święto Godów jej gałązki, obwieszone szczególnie jabłkami i orzechami, umieszczano w domach. Miały sprowadzać obfitość, a także odpędzać złe. Taka gałązka nazywała się podłaźnicą i poprzedzała obcy, niemiecki zwyczaj stawiania choinki.

W szamańskich wierzeniach azjatyckich jodła pojawia się w funkcji drzewa życia, axis mundi, osi świata.

Folklor europejski, szczególnie niemiecki, zna motyw narodzin dzieci z drzewa. W Szwardzwaldzie akuszerki wyciągały je właśnie z jodły.

Pokaż bibliografię

Literatura:

  • Na początku było drzewo, Warszawa 2011.
  • Ziółkowska M.Szczodry wieczór, szczodry dzień. Obrzędy, zwyczaje, zabawy, Warszawa 1989.
  • Marecki J., Boże Narodzenie w tradycji ludowej, [w:] Znak, symbol a ritual v tradiciach a prejavoch l’udovej zboznosti, Presov, 2013, s. 5-32.
  • Frazer J. G., Złota gałąź, Kraków 2012.

Źródło ilustracji:

      • Balsam Fir. Drawing, [w:] Britton N., Brown A., An illustrated flora of the northern United States, Canada and the British possessions, New York 1913.