Belladonna

Prócz Standardowej księgi zaklęć (4 stopień) Mirandy Goshawk, znalazł pęk nowych piór, tuzin zwojów pergaminu i zapasy do swojego zestawu składników eliksirów — pod koniec ubiegłego roku szkolnego miał już bardzo mało płetwy skorpeny i esencji belladony. – J. K. Rowling, Harry Potter i Czara Ognia.

Trująca roślina o właściwościach halucynogennych.

Belladonna to nazwa zwyczajowa rośliny, której pełne miano brzmi atropa belladonna. Jest to polski pokrzyk wilcza jagoda. Jeżeli chodzi o pochodzenie nazwy, to atropa nawiązuje do bogini Atropos, jednej z Mojr w mitologii greckiej, a dokładniej tej, która przecinała nić żywota ludzkiego. Z kolei etymologia belladonny wiąże się z dwoma włoskimi słowami bella, czyli piękna oraz donna, czyli kobieta. Jej znaczenie dosłowne wskazuje więc na balladonnę jako piękną kobietę.

Jest to roślina o czarnych jagodach i fioletowych kwiatach.

W starożytnej Grecji łączono z nią Hekate. Posługiwały się belladonną czarodziejki Kirke oraz Medea. Następnie, w okresie polowań na czarownice, wraz z lulkiem czarnym oraz bieluniem jako roślina o właściwościach halucynogennych wchodziła w skład maści czarownic. Jej wchłanianie przez skórę i przedostawanie się do krwiobiegu powodowało wrażenie lekkości, unoszenia się, a dokładniej wprowadzało w głęboki sen o charakterze hipnotycznym. Charakterystyczne dla tego stanu było  także występowanie wizji zwierząt, co w pewnym stopniu może tłumaczyć zeznania znane z procesów o czary.

Belladonna jest silną trucizną. Nawet niewielka ilość, kiedy dostanie się do przewodu pokarmowego bywa zabójcza. Drugi człon nazwy belladonny i jej miano pospolite nie jest przypadkowy. Belladonna była dawniej używana przez Włoszki do zakrapiania sobie oczu. Z powodu substancji jaką zawiera, atropiny, powodowała rozszerzenie źrenic i z tego też powodu była wykorzystywana w okulistyce. Znana jest również z właściwości rozkurczowych.

Pokaż bibliografię

Literatura

  1. Mann J., Zbrodnia, magia i medycyna , Toruń 1996.
  2. Páez A. M., Historia trucizny, Warszawa 2015.
  3. Ciechomska M., Maści czarownic, śmiertelne trucizny i serum prawdy: historia i wykorzystanie psychoaktywnych roślin z rodziny solanaceae, [w:] „Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ”, nr. 9/2014.
  4. Cunningham S., Encyclopedia of magical herbs, 2000.
  5. Online Etymology Dictionary, dostępne [on-line]: http://www.etymonline.com/index.php?term=mandrake&allowed_in_frame=0, dostęp 24.01.2016.
  6. Oxford Dictionaries, dostępne [on-line]: http://www.oxforddictionaries.com/, dostęp: 24.01.2016.

Źródło ilustracji

  1. Flowering branch and fresh root of Atropa Belladonna, [w:] Wickes F. H.; Lloyd U.J., King’s American Dispensatory, 1898.